ژل یا بوتاکس؟ کدام برای کدام چین مناسب است و اول کدام را بزنیم
بوتاکس عضله را آرام می‌کند و ژل حجم از دست رفته را برمی‌گرداند. اینکه کدام برای خط پیشانی، خط خنده یا گودی مناسب است و چرا گاهی هر دو لازم‌اند.
این پرسش را زیاد می‌شنویم و جوابش ساده‌تر از چیزی است که به نظر می‌رسد. ژل و بوتاکس رقیب هم نیستند. دو کار متفاوت انجام می‌دهند و انتخاب بین آن‌ها به این برمی‌گردد که چین شما از کجا آمده است.
بوتاکس چه می‌کند؟
بوتاکس، که نام علمی‌اش سم بوتولینوم نوع A است، پیام عصب به عضله را برای مدتی قطع می‌کند. عضله شل می‌شود و چینی که از جمع شدن آن ایجاد می‌شد، صاف می‌شود. این چین‌ها را «دینامیک» می‌گویند: خط اخم بین ابروها، خط‌های افقی پیشانی و چین‌های کنار چشم که موقع خندیدن پیدا می‌شوند.
اثر بوتاکس فوری نیست. در یک کارآزمایی تصادفی، شروع اثر در زنان به طور متوسط بین ۳ تا ۵ روز بود (Rappl و همکاران، ۲۰۱۳) و اوج اثر حدود دو هفته تا یک ماه بعد است. در مطالعه‌های اصلی که برای تأیید درمان خط اخم انجام شد، میانهٔ مدت اثر حدود ۱۲۰ روز، یعنی نزدیک چهار ماه، بود (Carruthers و همکاران، ۲۰۲۳).
ژل (فیلر) چه می‌کند؟
ژل هیالورونیک اسید جایی را پر می‌کند که حجم از دست رفته است. چین‌هایی که حتی وقتی صورت کاملاً آرام است دیده می‌شوند، «استاتیک» هستند و معمولاً از کم شدن حجم و کلاژن می‌آیند. خط خنده (چین بینی تا گوشهٔ لب)، گودی زیر چشم، گونه‌ای که پایین افتاده و لب نازک کار ژل است. نتیجهٔ ژل از همان روز دیده می‌شود و بسته به ناحیه ۶ تا ۱۸ ماه می‌ماند.
برای هر ناحیه کدام؟
| ناحیه | معمولاً | چرا |
|---|---|---|
| خط اخم بین ابروها | بوتاکس | از جمع شدن عضله است |
| خط‌های افقی پیشانی | بوتاکس | از بالا رفتن ابرو است |
| چین کنار چشم (پنجهٔ کلاغی) | بوتاکس | از خندیدن است |
| خط خنده | ژل | از کم شدن حجم گونه و افتادگی است |
| گودی زیر چشم | ژل | کمبود حجم است |
| لب | ژل | حجم و فرم می‌خواهد |
| خط عمیق پیشانی که با آرامش هم می‌ماند | هر دو | بوتاکس برای حرکت، ژل یا اسکین بوستر برای شیار باقی‌مانده |
اول ژل یا بوتاکس؟
وقتی هر دو لازم است، خیلی از پزشکان اول بوتاکس می‌زنند و دو هفته بعد که اثرش کامل شد، دربارهٔ ژل تصمیم می‌گیرند. دلیلش ساده است: بعد از شل شدن عضله، بعضی چین‌ها آن‌قدر کم می‌شوند که به ژل کمتری نیاز دارند. البته این قانون ثابت نیست و پزشک ممکن است هر دو را در یک جلسه و در ناحیه‌های جدا انجام دهد.
یک نکتهٔ مهم دربارهٔ بوتاکس
بوتاکس دارو است و فقط باید توسط پزشک تزریق شود. «بوتاکس در منزل» که در جست‌وجوها زیاد دیده می‌شود، خطرناک است: دوز اشتباه یا تزریق در عضلهٔ نادرست می‌تواند باعث افتادگی پلک یا ابرو شود. نگهداری این دارو هم دمای کنترل‌شده می‌خواهد و فرآوردهٔ بی‌کیفیت یا تقلبی در بازار کم نیست.
در دوران بارداری و شیردهی بوتاکس تزریق نمی‌شود، چون داده‌های کافی برای اطمینان از بی‌خطر بودنش وجود ندارد.
پرسش‌های رایج
ژل بهتر است یا بوتاکس؟
هیچ‌کدام بهتر نیست؛ هر کدام برای یک نوع چین است. چین‌هایی که با حرکت صورت پیدا می‌شوند جواب بوتاکس‌اند و چین‌ها یا گودی‌هایی که در حالت آرام هم هستند، جواب ژل.
بوتاکس چند روز بعد اثر می‌کند؟
معمولاً بین ۳ تا ۵ روز اثر شروع می‌شود و حدود دو هفته بعد به حداکثر می‌رسد.
بوتاکس چقدر ماندگاری دارد؟
در مطالعه‌های اصلی خط اخم، میانه حدود چهار ماه بود. در جلسه‌های بعدی بعضی افراد مدت اثر طولانی‌تری را تجربه می‌کنند.
می‌شود ژل و بوتاکس را با هم زد؟
بله، در ناحیه‌های مختلف و با نظر پزشک. خیلی وقت‌ها ترکیب این دو نتیجهٔ طبیعی‌تری از استفادهٔ زیاد یکی از آن‌ها دارد.
منابع
- Rappl T, et al. Onset and duration of effect of incobotulinumtoxinA, onabotulinumtoxinA, and abobotulinumtoxinA in the treatment of glabellar frown lines: a randomized, double-blind study. Clin Cosmet Investig Dermatol. 2013. doi:10.2147/ccid.s41537
- Carruthers J, et al. Treatment of glabellar lines with Botox (onabotulinumtoxinA): development, insights, and impact. Medicine. 2023. doi:10.1097/md.0000000000032375
- Funt D, Pavicic T. Dermal fillers in aesthetics: an overview of adverse events and treatment approaches. Clin Cosmet Investig Dermatol. 2013. doi:10.2147/ccid.s50546
کار را به پزشک دارای مجوز بسپارید و نام و سری ساخت فرآورده را از او بپرسید. فرآوردهٔ اصل، برچسب و شمارهٔ سری دارد.
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تصمیم پزشک معالج را نمی‌گیرد.