عوارض فیلر؛ کدام طبیعی است، کدام نیاز به پزشک دارد و آیا بعد از چند سال مشکلی پیش می‌آید
عوارض فیلر را بر اساس زمان بروز می‌شناسیم: ورم و کبودی روزهای اول، ندول و جابه‌جایی هفته‌های بعد، و عوارض نادر ولی جدی مثل انسداد رگ.
فیلر هیالورونیک اسید از کم‌خطرترین کارهای زیبایی است، ولی بی‌خطر نیست. بیشتر عوارض خفیف و موقت‌اند و اغلبشان با تکنیک درست و فرآوردهٔ اصل قابل پیشگیری‌اند. یک مرور شناخته‌شده در این زمینه هم همین را می‌گوید: بیشتر عوارض به مقدار و تکنیک تزریق مربوط‌اند و عوارض جدی نادر و اغلب قابل اجتناب (Funt و Pavicic، ۲۰۱۳).
ساده‌ترین راه برای فهمیدن عوارض، دسته‌بندی بر اساس زمان است.
روزهای اول: معمولاً طبیعی
ورم، کبودی، قرمزی محل سوزن و کمی حساسیت در لمس. این‌ها در بیشتر افراد پیش می‌آید و در یک هفته کم می‌شود. لب و زیر چشم بیشتر از چانه و گونه ورم می‌کنند. یک برآمدگی کوچک که در لمس حس می‌شود هم در روزهای اول شایع است و اغلب خودش صاف می‌شود.
هفته‌های بعد: نیاز به معاینه
اگر بعد از دو هفته برآمدگی یا ناهمواری باقی ماند، به پزشک برگردید. ممکن است ژل جای نامناسب نشسته یا مقدارش زیاد بوده باشد. آبی دیده شدن ژل زیر پوست نازک (اثر تیندال)، مخصوصاً زیر چشم، هم از همین دسته است. خوشبختانه فیلر هیالورونیک اسید با آنزیم هیالورونیداز حل می‌شود و پزشک می‌تواند آن را اصلاح کند.
جابه‌جا شدن ژل، مثلاً لبی که بعد از چند ماه حجمش از خط لب بیرون زده، معمولاً به تزریق‌های پیاپی و زیاد برمی‌گردد. اگر حس می‌کنید بعد از هر جلسه چهره‌تان کمی سنگین‌تر شده، این را جدی بگیرید.
عوارض دیررس: ماه‌ها یا سال‌ها بعد
گاهی چند ماه بعد از تزریق، تورم یا ندولی قرمز و دردناک پیدا می‌شود. علت‌های احتمالی واکنش التهابی تأخیری یا عفونت با باکتری‌هایی است که لایهٔ محافظ (بیوفیلم) دور خودشان می‌سازند. این عارضه نادر است، گاهی بعد از یک سرماخوردگی یا کار دندانپزشکی شروع می‌شود و درمانش با پزشک است، نه با ماساژ و صبر. در توصیه‌های اجماع متخصصان، برای این ندول‌ها روش‌های تشخیص و درمان مشخصی پیشنهاد شده است (Urdiales-Gálvez و همکاران، ۲۰۱۸).
پرسش «عوارض فیلر بعد از چند سال» را زیاد می‌بینیم. هیالورونیک اسید جذب‌شدنی است و فیلرهای اصل با گذشت زمان از بین می‌روند. مشکل‌های چندساله بیشتر به فیلرهای دائمی و غیرقابل جذب برمی‌گردند که سال‌ها پیش استفاده می‌شدند، یا به تزریق مقدار زیاد در طول سال‌ها. اگر نمی‌دانید چه چیزی به شما تزریق شده، این را به پزشک جدید بگویید.
عارضهٔ نادر و جدی: انسداد رگ
اگر ژل وارد رگ شود یا آن را از بیرون فشار دهد، خون‌رسانی بخشی از پوست قطع می‌شود. نشانه‌هایش در دقیقه‌ها یا ساعت‌های اول پیدا می‌شوند: درد شدید و غیرعادی، سفید شدن پوست و بعد کبودی یا لکه‌های شبکه‌ای. در ناحیه‌های اطراف بینی، بین ابروها و زیر چشم، در موارد بسیار نادر این انسداد می‌تواند به رگ‌های چشم برسد و دید را تهدید کند.
اگر بعد از تزریق دیدتان تار شد، دوبینی پیدا کردید یا بخشی از پوست ناگهان سفید یا کبود شد، همان لحظه با پزشک تماس بگیرید یا به اورژانس بروید. درمان این عارضه با هیالورونیداز است و هر چه زودتر شروع شود، نتیجه بهتر است.
به همین دلیل از پزشکتان بپرسید آیا هیالورونیداز در مطب دارد. پزشکی که فیلر تزریق می‌کند باید آمادهٔ درمان عارضه‌اش هم باشد.
فیلر بینی؛ چرا جدا صحبت می‌کنیم؟
بینی رگ‌های کوچکی دارد که پوستش محکم به بافت زیرین چسبیده است. همین باعث می‌شود فیلر بینی، با اینکه مقدار ژلش کم است، از ناحیه‌های پرخطرتر از نظر انسداد رگ باشد. اگر فیلر بینی را انتخاب کرده‌اید، تجربهٔ تزریق‌کننده در این ناحیه را جدی بپرسید و اگر قبلاً جراحی بینی داشته‌اید حتماً بگویید.
چطور خطر را کم کنیم؟
فرآوردهٔ اصل و پزشک باتجربه بیشترین اثر را دارند. از پزشک نام فرآورده و شمارهٔ سری ساخت را بپرسید؛ فرآوردهٔ اصل این اطلاعات را روی بسته و برچسب دارد. تزریق در آرایشگاه یا خانه، یا ژلی که قیمتش به شکل غیرعادی پایین است، خطر را چند برابر می‌کند.
پرسش‌های رایج
عوارض فیلر زیر چشم چیست؟
ورم و کبودی چند روزه شایع است. برآمدگی، آبی دیده شدن ژل و ورم طولانی کمتر پیش می‌آید و قابل اصلاح است. انسداد رگ نادر ولی جدی است.
آیا فیلر بعد از چند سال عارضه دارد؟
فیلر هیالورونیک اسید اصل جذب می‌شود و معمولاً عارضهٔ چندساله ندارد. ندول‌های دیررس نادرند و درمان دارند. مشکل‌های طولانی بیشتر مربوط به فیلرهای دائمی‌اند.
اگر فیلر جابه‌جا شود چه کار کنم؟
به پزشک برگردید. ژل هیالورونیک اسید با هیالورونیداز حل می‌شود و بعد از آن می‌شود دوباره و درست تزریق کرد.
منابع
- Funt D, Pavicic T. Dermal fillers in aesthetics: an overview of adverse events and treatment approaches. Clin Cosmet Investig Dermatol. 2013. doi:10.2147/ccid.s50546
- Urdiales-Gálvez F, et al. Treatment of soft tissue filler complications: expert consensus recommendations. Aesthetic Plast Surg. 2018. doi:10.1007/s00266-017-1063-0
- DeLorenzi C. New high dose pulsed hyaluronidase protocol for hyaluronic acid filler vascular adverse events. Aesthet Surg J. 2017;37(7):814–825. doi:10.1093/asj/sjw251
کار را به پزشک دارای مجوز بسپارید و نام و سری ساخت فرآورده را از او بپرسید. فرآوردهٔ اصل، برچسب و شمارهٔ سری دارد.
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تصمیم پزشک معالج را نمی‌گیرد.