CaHA رقیق و فوق‌رقیق؛ نسبت‌ها، نواحی، شواهد و محدودیت‌ها

CaHA وقتی خالص تزریق می‌شود فیلر است: حجم و ساختار می‌دهد. وقتی رقیق می‌شود، بیشتر به ابزار کیفیت پوست تبدیل می‌شود که کلاژن‌سازی را در سطح وسیع و با حجم کم تحریک می‌کند. این مقاله جمع‌بندی همین کاربرد دوم است: تعریف‌ها، نواحی، داده‌ها، و جاهایی که شواهد هنوز کم است. داده‌های منتشرشده با Radiesse به دست آمده‌اند. INSHAPE X RADIANCE طبق اعلام سازنده‌اش، نانودارو، همان فناوری Radiesse (+) را دارد: میکروسفرهای ۲۵ تا ۴۵ میکرون CaHA با لیدوکائین ۰٫۳ درصد.

تعریف‌ها

اجماع جهانی Goldie و همکاران (۲۰۱۸) دو سطح تعریف کرده است: رقیق، یعنی نسبت ۱:۱ CaHA به رقیق‌کننده، و فوق‌رقیق، یعنی ۱:۲ یا بیشتر. رقیق‌کننده سالین نرمال یا لیدوکائین است.

منطقش ساده است. با رقیق‌سازی، تعداد میکروسفر در هر میلی‌لیتر کم می‌شود و ماده در صفحهٔ زیردرمی پخش‌تر می‌نشیند. ژل حامل هم حجم محسوسی نمی‌سازد، پس نتیجه به‌جای پر شدن، ضخیم‌تر و سفت‌تر شدن پوست است.

نواحی

اجماع Goldie این نواحی را آورده است: میانه و پایین صورت، گردن، دکولته، بازو، شکم، ران و باسن. اجماع برزیلی de Almeida و همکاران (۲۰۱۹) زانو و آرنج را هم اضافه کرده و برای هر ناحیه نقطهٔ ورود، دوز و حجم، تعداد جلسه و فاصلهٔ جلسات را، هم با سوزن و هم با کانولا، پیشنهاد داده است. اگر تازه با این روش شروع می‌کنید، توصیه‌های همین مقالهٔ دوم کاربردی‌ترین نقطهٔ شروع است. توجه داشته باشید که در این پنل، «اجماع» یعنی موافقت ۷۰ تا ۸۹ درصد اعضا و فقط بالای ۹۰ درصد «اجماع قوی» حساب شده است.

صفحهٔ تزریق در همهٔ این نواحی زیردرمی است. تزریق داخل‌درمی، به‌خصوص با نسبت‌های کم‌رقیق‌تر، خطر ندول و برجستگی را بالا می‌برد.

داده‌ها: گردن

بهترین دادهٔ عددی که برای یک ناحیه داریم مال گردن است. Trindade de Almeida و همکاران (۲۰۲۳) به ۲۲ زن با شلی خفیف تا متوسط گردن، دو جلسه CaHA فوق‌رقیق ۱:۴ در صفحهٔ زیردرمی تزریق کردند، در روز صفر و روز ۴۵، و نتیجه را در روز ۱۲۰ با عکس‌های ارزیابی‌شده به‌صورت کور و سونوگرافی سنجیدند.

خطوط افقی گردن در ۸۶ درصد و شلی گردن در ۸۲ درصد بیماران دست‌کم یک درجه بهتر شد. ۹۱ درصد در مقیاس GAIS بهبود داشتند و ضخامت درم در سونوگرافی به طور میانگین ۱۵ درصد بیشتر شد. عارضهٔ جدی گزارش نشد.

نقطهٔ ضعفش طراحی است: مطالعه گروه کنترل نداشت و حجم نمونه کوچک بود.

چیزی که هنوز نمی‌دانیم

مرور نظام‌مند Galadari و Guida (۲۰۲۴) دربارهٔ CaHA در بدن صریح است: تنها اندیکاسیون بدنی تأییدشدهٔ FDA پشت دست است و روش‌های رقیق و فوق‌رقیق، با وجود استفادهٔ گسترده و پروفایل ایمنی مطلوب در گزارش‌ها، هنوز با کارآزمایی تصادفی کنترل‌شده پشتیبانی نشده‌اند. یعنی پروتکل‌هایی که امروز استفاده می‌کنیم بیشتر از تجربهٔ پنل‌های خبره آمده تا از مقایسهٔ مستقیم.

برای بیمار این یعنی گفت‌وگوی صادقانه دربارهٔ انتظار. شلی خفیف تا متوسط بهترین پاسخ را می‌دهد. شلی شدید یا پوست اضافه، کار جراحی است و CaHA رقیق آن را جبران نمی‌کند.

ایمنی

عوارض شایع به خود تزریق برمی‌گردد، مثل کبودی و تورم (Goldie و همکاران، ۲۰۱۸). ندول بیشتر با تزریق سطحی یا مخلوط نایکنواخت دیده می‌شود. رقیق‌سازی خطر انسداد عروقی را صفر نمی‌کند. اجماع van Loghem و همکاران (۲۰۲۰) دربارهٔ عوارض داخل‌عروقی CaHA را پیش از شروع کار بخوانید و داروها و وسایل لازم را در مطب داشته باشید. خلاصهٔ برخورد با انسداد عروقی را در این مقاله نوشته‌ایم.

دربارهٔ برگشت‌پذیری: سدیم تیوسولفات در یک گزارش برای ندول‌های CaHA صورت تزریق داخل‌ضایعه‌ای شد (Rullan و همکاران، ۲۰۲۰). اما در مطالعهٔ پیش‌بالینی Danysz و همکاران (۲۰۲۰) تیوسولفات میکروسفرها را تجزیه نکرد، کاهش حجمی که دیده شد با پراکنده شدن ماده سازگار بود، و نکروز و خونریزی هم مشاهده شد. پس تیوسولفات را «پادزهر CaHA» حساب نکنید.

نکته‌های عملی

• رقیق‌کننده و CaHA را با رابط لوئرلاک و چند بار رفت‌وبرگشت مخلوط کنید تا سوسپانسیون یکنواخت شود؛ مخلوط نایکنواخت یعنی تودهٔ موضعی.
• اگر فرآورده لیدوکائین دارد، مثل INSHAPE X RADIANCE با لیدوکائین ۰٫۳ درصد، در محاسبهٔ کل دوز لیدوکائین، به‌خصوص در سطح‌های بزرگ بدن، آن را هم حساب کنید.
• عکس استاندارد پیش از درمان بگیرید. تغییر تدریجی است و بیمار بدون عکس آن را نمی‌بیند.
• ترکیب با فیلر هیالورونیک در ناحیه‌های جدا، یا با PLLA در برنامه‌های چندمرحله‌ای، رایج است. مقایسهٔ این دو محرک کلاژن را در PLLA یا CaHA آورده‌ایم.

پرسش‌های رایج

CaHA فوق‌رقیق یعنی چه نسبتی؟

طبق اجماع جهانی ۲۰۱۸، رقیق یعنی ۱:۱ و فوق‌رقیق یعنی ۱:۲ یا بیشتر (CaHA به سالین یا لیدوکائین).

CaHA رقیق برای چه ناحیه‌هایی استفاده می‌شود؟

میانه و پایین صورت، گردن، دکولته، بازو، شکم، ران، باسن و در اجماع برزیلی زانو و آرنج.

شواهد CaHA فوق‌رقیق چقدر قوی است؟

اجماع خبرگان و مطالعه‌های قبل‌وبعد دارد، ولی هنوز کارآزمایی تصادفی کنترل‌شده ندارد. تنها کاربرد بدنی تأییدشدهٔ FDA پشت دست است.

آیا سدیم تیوسولفات CaHA را حل می‌کند؟

در مطالعهٔ پیش‌بالینی، ذره‌ها را تجزیه نکرد و فقط پراکنده کرد و با نکروز همراه بود. نمی‌شود روی آن به عنوان پادزهر حساب کرد.

منابع

• Goldie K, et al. Global consensus guidelines for the injection of diluted and hyperdiluted calcium hydroxylapatite for skin tightening. Dermatol Surg. 2018;44(Suppl 1):S32–S41. doi:10.1097/DSS.0000000000001685
• de Almeida AT, et al. Consensus recommendations for the use of hyperdiluted calcium hydroxyapatite (Radiesse) as a face and body biostimulatory agent. Plast Reconstr Surg Glob Open. 2019;7(3):e2160. doi:10.1097/GOX.0000000000002160
• Trindade de Almeida AR, et al. Efficacy and tolerability of hyperdiluted calcium hydroxylapatite (Radiesse) for neck rejuvenation: clinical and ultrasonographic assessment. Clin Cosmet Investig Dermatol. 2023;16:1341–1349. doi:10.2147/CCID.S407561
• Galadari H, Guida S. A systematic review of Radiesse® (calcium hydroxylapatite): evidence and recommendations for the body. Int J Dermatol. 2024. doi:10.1111/ijd.17085
• van Loghem J, et al. Managing intravascular complications following treatment with calcium hydroxylapatite: an expert consensus. J Cosmet Dermatol. 2020. doi:10.1111/jocd.13353
• Rullan PP, Olson R, Lee KC. The use of intralesional sodium thiosulfate to dissolve facial nodules from calcium hydroxylapatite. Dermatol Surg. 2020;46(10):1366–1368. doi:10.1097/DSS.0000000000002238
• Danysz W, et al. Can sodium thiosulfate act as a reversal agent for calcium hydroxylapatite filler? Results of a preclinical study. Clin Cosmet Investig Dermatol. 2020;13:1059–1073. doi:10.2147/CCID.S271760